De Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI) heeft de hoogte van de dwangsommen bekendgemaakt die het kan opleggen aan mensen die hun analoge energiemeter niet willen laten vervangen door een digitale of slimme meter. In Nederland zullen alle analoge energiemeters als gevolg van de Energiewet worden vervangen door een digitale of slimme meter. Huishoudens mogen zelf kiezen of ze een digitale of slimme meter willen. Netbeheer Nederland wil eind 2027 alle analoge meters vervangen hebben.

"Wanneer u ondanks herhaalde verzoeken geen afspraak maakt voor de energiemeterwissel, kan de RDI u een last onder dwangsom opleggen", zo laat de toezichthouder weten. De hoogte van de dwangsom is afhankelijk van de aanwezigheid van zonnepanelen. Bij mensen zonder zonnepanelen bedraagt de dwangsom 100 euro per keer dat de overtreding is geconstateerd, met een maximum van 300 euro. Zonnepaneelbezitters moeten per constatering 550 euro betalen, met een maximum van 1650 euro.

De RDI benadrukt dat mensen ook na een dwangsom verplicht blijven om mee te werken. "Wanneer u blijft weigeren mee te werken, kan de RDI opnieuw een last onder dwangsom opleggen. Bij herhaling van een last onder dwangsom loopt het dwangsom bedrag op. Genoemde bedragen zijn gebaseerd op de voordelen die op dit moment kunnen worden behaald door het vervangen van de energiemeter uit te stellen." Begin mei werd bekend dat duizenden mensen het vervangen van hun analoge energiemeter weigeren. Netbeheerder Stedin had op dat moment zevenduizend dossiers over weigeraars overgedragen aan de RDI met een handhavingsverzoek.

Uit onderzoeken van de overheid, de jaarlijkse Marktbarometer Aanbieding Slimme Meters, bleek herhaaldelijk dat mensen onder andere wegens privacy geen slimme meter willen. "De beveiliging van de slimme meter is vergelijkbaar met die van internetbankieren. Het slimme-metersysteem is uitgebreid getest en beveiligd tegen inbraakpogingen (hacken). De meterstanden die voor de netbeheerder zichtbaar zijn, worden streng beveiligd", aldus netbeheerder Stedin op een aparte pagina over de privacy van de meters. Ook andere netbeheerders hebben zulke pagina's.

"Om uw privacy te beschermen staat in de Energiewet wie meetgegevens mag inzien, voor welke doelen en onder welke voorwaarden. Dit voorkomt dat zomaar iedereen kan meekijken. Welke meterstanden de netbeheerder en de leverancier voor welk doel mogen gebruiken, staat in de Energiewet", zo laat de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) weten. De AP houdt toezicht op de verwerking van persoonsgegevens door slimme meters.